Postbus 2585 8901 AB Leeuwarden e:

« ProjectoverzichtRSS

DOMELA!

Op 18 november 2019 is het een eeuw geleden dat Domela Nieuwenhuis is overleden. Aanleiding voor Meindert Talma om deze bijzondere productie te maken.

DOMELA!
DOMELA!

Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846-1919) was grondlegger van het socialisme en anarchisme in Nederland. Na een korte periode als Luthers predikant, werd hij actief in de vrijdenkersbeweging, die het zelfstandig denken stimuleerde en zich meer en meer ontwikkelde tot atheïstische beweging. Van 1888-1891 was Domela het eerste en enige socialistische lid van de Tweede Kamer. Daarna trok hij de conclusie dat de parlementaire democratie niet geschikt is voor het verwezenlijken van de socialistische idealen. Aan het eind van de negentiende eeuw bekeerde hij zich tot het anarchisme.

Niet alleen met Jezus werd hij vergeleken, ook met de Bijbelse figuur Job. Domela's leven was één grote aaneenschakeling van tegenslagen. Als knaap van tien verloor hij zijn moeder. Drie van zijn kinderen stierven op jonge leeftijd en drie Johanna's, zijn echtgenotes, stierven in het kraambed. Domela leed zwaar onder die privé-tegenslagen; een en ander versterkte zijn neiging om zichzelf als martelaar te zien. Zijn smart was ongetwijfeld oprecht en diep, maar versterkte tegelijk ook de messianistische legendevorming. Die messianistische legendevorming vond vooral plaats in Friesland waar Domela voor de veenarbeiders gold als ‘ús ferlosser’. In 1888 werd hij door de Friezen gekozen als eerste socialist in de Tweede Kamer. 

Als geboren en getogen Fries in het dorp Surhuisterveen, kende Meindert de verhalen over Domela die een held was in het zeer armoedige Surhuisterveensterheide en omgeving met zijn vele heidebewoners en plaggehutten. Al op de middelbare school schreef hij De heidedorpen in de noordelijke Wouden van Friesland; een scriptie over zijn armoedige roots.

Zijn gitarist Jan Pier Brands (Gorredijk) en bassiste Janke Brands (Beetsterzwaag) zijn ook zeer bekend met het Domela-verhaal. Beide zijn opgegroeid in de gemeente Opsterland, waar Domela heel vaak kwam voor toespraken en demonstraties. 

Op 18 november 2019 is het een eeuw geleden dat Domela Nieuwenhuis is overleden. Aanleiding voor Meindert om in samenwerking met de Popfabryk het Domela Nieuwenhuis Museum in Heerenveen en Excelsior Recordings, een bijzondere productie te maken.

Deze productie wordt mede mogelijk gemaakt door Fonds21 en Prins Bernhard Cultuurfonds.

Speeldata 2019:
Domela Nieuwenhuis Museum, Heerenveen // zondag 17 november (presentatie fotoboek + cd) 
Posthuis Theater, Heerenveen // donderdag 19 december (band)

Meindert Talma